Türk Telekom SDSS Sıvı Soğutma Teknolojisi ile 5G ve Yapay Zeka Veri Merkezlerinde Yeni Dönem
Türk Telekom SDSS sıvı soğutma teknolojisi, 5G ve yapay zeka odaklı yeni nesil veri merkezi ihtiyaçlarına çözüm sunmak amacıyla geliştirildi ve Türkiye’de ilk kez canlı ortamda devreye alındı. İstanbul Esenyurt Veri Merkezi’nde kullanılan bu sistem, yüksek işlem gücü gerektiren modern altyapılar için kritik bir eşik oluşturuyor.
Yapay Zeka ve 5G Veri Merkezlerini Zorluyor
Yapay zeka modelleri, özellikle büyük dil modelleri ve görüntü işleme sistemleri, veri merkezlerinde yüksek yoğunluklu GPU kullanımını zorunlu hale getiriyor. Aynı şekilde 5G çekirdek ağları da düşük gecikme ve yüksek bant genişliği için sürekli veri işleme gerektiriyor.
Bu iki teknoloji birlikte çalıştığında ortaya çıkan yük:
Sunucu başına güç tüketimini ciddi şekilde artırıyor
Isı üretimini klasik seviyelerin çok üzerine çıkarıyor
Soğutma maliyetlerini veri merkezinin en büyük gider kalemi haline getiriyor
Bu nedenle operatörler, hava tabanlı sistemlerden sıvı soğutma çözümlerine geçiş yapıyor.
SDSS Teknolojisi Yüksek Yoğunluklu İş Yükleri İçin Tasarlandı
SDSS sistemi, sunucuların elektrik iletmeyen özel bir sıvı içine tamamen daldırılması prensibiyle çalışıyor. Bu yapı, özellikle yapay zeka işlem kümeleri ve 5G altyapılarında kullanılan yüksek performanslı donanımlar için optimize edildi.
Sistem sayesinde:
Isı doğrudan kaynaktan uzaklaştırılıyor
Fan ve klima ihtiyacı ortadan kalkıyor
Yüksek yoğunluklu rack yapıları mümkün hale geliyor
Bu yaklaşım, veri merkezlerinde yeni nesil mimariye geçiş anlamına geliyor.
1.600 Kat Isı Transfer Verimliliği
Açıklanan teknik verilere göre sistem, hava soğutmaya kıyasla 1.600 kata kadar daha yüksek ısı transfer verimliliği sunuyor. Bu avantaj, özellikle yapay zeka sunucularında oluşan ani ve yoğun ısı artışlarının kontrol altına alınmasını sağlıyor.
Bu değerler şirket tarafından paylaşılan performans verilerine dayanıyor ancak sıvı soğutmanın teorik avantajları ile uyum gösteriyor.
%80 Enerji Tasarrufu ile Operasyonel Maliyetler Düşüyor
SDSS sistemi ile soğutma için harcanan enerji büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Açıklanan verilere göre sistem, %80’e kadar enerji tasarrufu sağlıyor.
Bu tasarruf özellikle şu alanlarda ortaya çıkıyor:
Klima sistemlerinin devre dışı kalması
Fan kullanımının tamamen ortadan kalkması
Daha düşük enerji ile daha hızlı ısı transferi
Bu yapı, veri merkezlerinin toplam işletme maliyetini doğrudan düşürüyor.
PUE Değeri 1.02 Seviyesine İniyor
SDSS teknolojisi ile veri merkezlerinde PUE değeri 1.02 ile 1.06 aralığına kadar düşüyor. Bu değer, enerji verimliliği açısından en üst seviyelerden biri olarak kabul ediliyor.
Bu sayede harcanan enerjinin büyük bölümü doğrudan yapay zeka işlem yükleri ve 5G ağ operasyonları için kullanılıyor.
Yapay Zeka Sistemlerinde Kritik Avantaj Sağlıyor
Yapay zeka veri merkezlerinde en büyük problem, GPU’ların yüksek ısı üretmesi. SDSS sistemi bu sorunu doğrudan çözerek:
GPU performans düşüşünü engelliyor
Termal throttling riskini azaltıyor
Sistem stabilitesini artırıyor
Bu da özellikle büyük ölçekli yapay zeka eğitim süreçlerinde kesintisiz performans sağlıyor.
5G Altyapılarında Kesintisiz Çalışma
5G şebekeleri, sürekli aktif ve düşük gecikmeli çalışmak zorunda. Bu nedenle veri merkezlerinde oluşabilecek ısınma kaynaklı performans düşüşleri kritik risk oluşturuyor.
SDSS sistemi sayesinde:
Daha stabil çalışma ortamı sağlanıyor
Ağ kesintisi riski azalıyor
Yüksek trafik altında bile performans korunuyor
Bu durum, operatör seviyesinde hizmet kalitesini doğrudan etkiliyor.
Donanım Ömrü Uzuyor
Sıvı ortamda çalışan sistemlerde dış etkenler minimize ediliyor. Bu sayede:
Nem ve oksitlenme oluşmuyor
Titreşim kaynaklı aşınma ortadan kalkıyor
Donanım ömrü uzuyor
Açıklanan verilere göre arıza oranlarında iki kata varan iyileşme sağlanıyor.
Daha Az Alan ile Daha Fazla Kapasite
SDSS sistemi, veri merkezlerinde fiziksel alan kullanımını optimize ediyor. Geleneksel altyapılarda yer kaplayan soğutma sistemleri ortadan kalktığı için aynı alanda daha fazla sunucu kurulabiliyor.
Bu avantaj, özellikle yapay zeka veri merkezleri için yüksek yoğunluklu kurulum imkanı sunuyor.
Çevresel Etki: Daha Az Karbon, Sıfır Su Tüketimi
Sistem, kuru tip soğutma yaklaşımı sayesinde su tüketimini tamamen ortadan kaldırıyor. Aynı zamanda enerji tasarrufu sayesinde karbon salımı %30’a kadar azaltılıyor.
Bu özellikler, sürdürülebilir veri merkezi hedefleri açısından önemli bir kazanım sağlıyor.
Türkiye’de Canlı Kullanıma Geçti
SDSS altyapısı 2021 yılından itibaren test edildi ve 2026 yılı itibarıyla İstanbul Esenyurt Veri Merkezi’nde aktif olarak kullanılmaya başlandı.
Bu gelişme, Türkiye’de veri merkezi teknolojilerinde yerli çözümlerin artık üretim ortamında kullanılabildiğini gösteriyor.
Küresel Trend ile Uyumlu Yerli Çözüm
Dünya genelinde büyük teknoloji şirketleri, yapay zeka ve 5G altyapıları için sıvı soğutma çözümlerine yöneliyor. Türk Telekom’un geliştirdiği SDSS sistemi, bu küresel dönüşümle paralel ilerleyen yerli bir çözüm olarak konumlanıyor.